درمان آسیب نخاعی

مقدمه

درمان آسیب نخاعی به اقدامات درمانی و توانبخشی گفته می‌شود که برای بیماران مبتلا به آسیب نخاعی و نارسایی‌های حرکتی انجام می‌گیرد تا برخی از توانایی‌های اندام‌های این افراد بازیابی شود. با توانبخشی افراد مبتلا به آسیب نخاعی، این بیماران می‌توانند دوباره کار کنند و توانایی آن‌ها نسبت به قبل افزایش ‌می‌یابد. توانبخشی، استقلال بیمار را افزایش داده و موجب بهبود توانایی راه رفتن و قوی شدن گروه‌های عضلانی اندام تحتانی و همچنین بهبود تعادل و الگوی راه رفتن می‌شود. دانشمندان اعتقاد دارند که بافت‌های نخاعی با آموزش دوباره فعال خواهند شد و توانایی حرکت اختیاری و حسی بیماران بازیابی می‌شود.

هنگامی که سیستم عصبی به طور کامل و درست عمل می‌کند، یک منطقه از مغز به نام قشر حرکتی، دستورالعمل‌هایی که به آنها فکر می‌کنیم را به صورت سیگنال‌هایی ارسال می‌کند، این سیگنال‌ها به طرف ستون فقرات حرکت می‌کنند تا به یک شبکه عصبی در ناحیه کمر برسند. پس از آن نورون‌های شبکه عصبی دستورالعمل‌ها را می‌خوانند و عضلات پاها را فعال می‌کنند تا راه رفتن اتفاق بیفتد. آسیب نخاعی موجب توقف سیگنال و مانع رسیدن آن به مقصد می‌شود. در بدترین حالت، فرد دیگر نمی‌تواند حرکت کند و از گردن به پایین هیچ حسی ندارد.

دانشمندان بر این باورند که آسیب دیدگان ضایعه نخاعی، بیشترین سرعت بهبود را در شش ماه نخست پس از آسیب دارند. بنابراین تلاش می‌کنند تا از مزایای این فرصت برای بدست آوردن بیشترین توانبخشی استفاده کنند.

از طرف دیگر، بیماران مبتلا به آسیب نخاعی اگر به طور دائم روی صندلی چرخدار و یا در بستر باشند در معرض ابتلا به عوارض پزشکی دیگری قرار می‌گیرند. یکی از عوارض آسیب مغزی یا نخاعی و ناتوانی در حرکت این است که موجب از دست دادن تناسب عضلات و پس از آن خستگی و از دست دادن کیفیت خواب می‌شود. از دست دادن تناسب عضلات اغلب توسط اسپاسم (حالت انقباض) بدتر نیز می‌شود. انقباض باعث سفتی عضلات می‌شود و می‌تواند در حرکت طبیعی، گفتار و راه رفتن اختلال ایجاد کند. اسپاسم معمولاً با آسیب به بخشی از مغز و یا نخاع که حرکت‌های ارادی را کنترل می‌کند ایجاد می‌شود. اگر بیماران زمان بیشتری را صرف ایستادن، راه رفتن و ورزش کنند فواید قابل توجهی از جمله بهبود خواب، محافظت از مفصل‌ها، کاهش اسپاسم، درد و جلوگیری از عوارض ناشی از کم تحرکی بیماران و همچنین بهبود کیفیت زندگی را می‌توانند بدست آورند.

پیشرفت‌های فناوری رباتیک و رایانه، به دانشمندان کمک می‌کنند تا توانایی حرکت و حسی را به بیماران مبتلا به آسیب نخاعی و نارسایی‌های حرکتی بازگردانند.


اسکلت بیرونی

اسکلت بیرونی آخرین فناوری در توانبخشی و درمان فیزیکی است. فناوری اسکلت بیرونی به بیماران ضایعه نخاعی کمک می‌کند تا توانایی حرکت خود را دوباره بدست آورند. اسکلت بیرونی به ایستادن و حرکت ماهیچه‌ها در راه رفتن بیماران ضایعه نخاعی کمک می‌کند. یکی از مهم‌ترین مشکلات توانیابان آسیب نخاعی کم تحرکی و عوارض خطرناک ناشی از آن است. زخم بستر، پوکی استخوان، تحلیل عضلات، مشکلات کلیوی، کبد، قلب و عروق، گوارش و فشار خون بخشی از مشکلاتی است که همگی به خاطر تحرک ناکافی این افراد ایجاد می‌شود. فناوری نوین اسکلت بیرونی رباتیک می‌تواند با ایجاد تحرک لازم برای این دسته از افراد ضمن جلوگیری از این مشکلات در بازیابی روحیه آنها نیز بسیار موثر باشد.

هم‌اکنون دو نوع از اسکلت بیرونی در دسترس است. یکی برای بیمارستان‌ها و پزشکان که با بیماران آسیب نخاعی در سطح‌های متفاوت کار می‌کنند و نوع دیگر برای استفاده فردی تهیه شده است. انواع متنوعی از اسکلت‌های بیرونی وجود دارد که هدف همه آن‌ها کمک به ایستادن و راه رفتن و سرعت‌ بخشیدن به فرایند توانبخشی بیماران آسیب نخاعی است. تفاوت اسکلت‌های بیرونی در دید مهندسی و نحوه عملکرد ربات‌ها است. بعضی نیز به ایستادن بیماران آسیب نخاعی کامل نمی‌توانند کمک کنند و اغلب آن‌ها جهت حفظ تعادل نیاز به عصا دارند. دلایل مختلفی برای اهمیت دادن به اسکلتهای بیرونی وجود دارد. کسانی که نمی‌توانند راه بروند می‌توانند با اسکلت‌های بیرونی روی پای خود بایستند و حرکت کنند. عده‌ای دیگر نیز می‌توانند با آن‌ها تواناییهای حرکتی خود را بازیابند.

برخی از اسکلت‌های بیرونی به طور مستقیم توسط سیستم عصبی بیمار کنترل می‌شود. دستور حرکتی که در مغز و به طور خاص در قشر حرکتی ایجاد می‌شود از طریق نخاع و اعصاب محیطی منتقل و در قالب یک شوک عصبی به عضلات بیمار وارد و موجب انقباض عضلات و حرکت می‌شود. با اسکلت بیرونی کنترل شونده با ذهن سیگنال‌های عصبی باقیمانده توسط حسگر واقع در سطح پوست و عضلات اندام تحتانی بیمار دریافت، تقویت و سپس به ربات منتقل می‌شود. این سیستم سیگنال‌ها را تشخیص و نیروی لازم برای حمایت بیمار و انجام حرکت را فراهم می‌کند. چشم‌انداز نهایی برای اسکلت بیرونی امکان کنترل اسکلت توسط خود کاربر است به‌گونه‌ای که به جای کنترل اسکلت با جوی ‌استیک یا کلیدها و عملگرهای خارجی، کاربر با استفاده از ذهن خود دستور جلورفتن و یا عقب رفتن ایستادن و نشستن به اسکلت بدهد.

درمان آسیب نخاعی

اسکلت بیرونی فعال پایین‌تنه Fourier X1 : برای هر دو استفاده شخصی در منزل و برنامه‌های توانبخشی راه رفتن در بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها طراحی شده است. شرکت چینی Fourier X1 در تلاش است تا مقرون به صرفه‌ترین اسکلت بیرونی موجود در بازار باشد.

اسکلت بیرونی پایین‌تنه Phoenix : تنها با وزن ۲۷ پوند یک اسکلت بیرونی مقرون به صرفه با کمترین طراحی است.

اسکلت بیرونی Welwalk WW-1000 : شرکت خودروسازی تویوتا، امکان اجاره‌ی سامانه‌ی رباتیکی اسکلت بیرونی Welwalk WW-1000 را برای مراکز عرضه‌ی امکانات پزشکی در ژاپن فراهم کرده است.

اسکلت بیرونی ReWalk Personal 6.0 : حسگرهای اسکلت بیرونی، میزان تغییرهای اندک جابجایی مرکز جرم و حرکت‌های بالاتنه‌ی فرد را تشخیص داده و آن‌ها را به حرکت‌های مفصل‌های مصنوعی پاها ترجمه می‌کنند. البته هنوز استفاده از عصاهای کمکی برای حفظ تعادل فرد الزامی است. اجازه نامه‌ی استفاده برای افراد دچار آسیب‌های ستون فقرات به دو صورت کلینیکی و شخصی صادر شده است.

اسکلت بیرونی Indego : اسکلت بیرونی Indego توسط سازمان غذا و دارو برای هر دو کاربری کلینیکی و شخصی در ایالات متحدۀ آمریکا تأیید شده است. هدف اسکلت بیرونی Indego در درجۀ اول افراد مبتلاء به آسیب نخاعی است.

اسکلت بیرونی Exomotion : گروه دکتر سیامک ارزانپور یکی از طراحان اسکلت‌های بیرونی برای کمک به راه رفتن افراد پاراپلژیک است. این گروه جایزه‌ی مرحله‌ی نخست مسابقه‌ی تویوتا با نام Mobility Unlimited Challenge را به خود اختصاص داده است. هدف گروه، ساخت اسکلت بیرونی و آزمایش نمونه‌ی نخست آن طی چند هفته است. سپس آزمایش‌ها در طیف گسترده‌تری در سال 2019 ادامه پیدا خواهد کرد. سال 2020 نیز زمان تولید این اسکلت بیرونی در نظرگرفته شده است.

اسکلت بیرونی Wandercraft : بنیانگذاران استارت‌آپ Wandercraft در تلاشند نوعی اسکلت بیرونی کاملاً خودکار توسعه دهند که فرد برای راه رفتن با آن نیازی به عصا نداشته باشد. Wandercraft آخرین نمونه اسکلت بیرونی خود به نام «Atalante»، را با موفقیت آزمایش کرد. این شرکت قصد دارد تا سال 2018 نخستین اسکلت بیرونی خود را در اختیار عموم مردم قرار دهد.

اسکلت بیرونی HAL : شرکت ژاپنی CYBERDYNE تأییدیه فروش اسکلت بیرونی پزشکی HAL به عنوان یک دستگاه پزشکی کلاس II را از سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) دریافت کرد. اسکلت بیرونی توانبخشی ژاپنی HAL تنها اسکلت بیرونی فعال است که به طور مستقیم توسط سیستم عصبی بیمار کنترل می‌شود. انجام تمرین‌های منظم با HAL موجب ایجاد اتصال‌های عصبی جدید، بهبود قدرت عضلات و بازگرداندن توانایی راه رفتن می‌شود.

اسکلت بیرونی H-MEX : اسکلت بیرونی H-MEX برای توانبخشی افراد پاراپلژیک با آسیب نخاعی طراحی شده است. هدف این اسکلت بیرونی، توانبخشی و بازیابی توانایی راه رفتن کاربران است. این اسکلت بیرونی تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را دارد.

اسکلت بیرونی HANK : این اسکلت بیرونی ساخت Gogoa Mobility Robots است. طراحی آن به ویژه برای توانبخشی بیمارانی که پس از سکته‌ از آسیب‌های عصبی رنج می‌برند انجام گرفته است. افرادی که به علت آسیب‌های نخاعی از ناحیه‌ی پا فلج شده‌اند نیز می‌توانند از این دستگاه استفاده کنند.

اسکلت بیرونی اکسوپد : شرکت دانش بنیان ایرانی پداسیس به تازگی موفق به بومی‌سازی کامل فناوری اسکلت‌های بیرونی رباتیک و تجاری‌سازی آن در کشور شده است. دانشکده‌ی توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران با در اختیار داشتن این دستگاه به ارائه‌ی خدمات توانبخشی توانیابان آسیب نخاعی می‌پردازد. ربات اسکلت بیرونی اکسوپد در قالب دو نسخه ارائه می‌شود: نسخه درمانگاهی و نسخه شخصی. نسخه درمانگاهی به همراه حامل نگهدارند‌ی کاربر و نرم‌افزار ویژه‌ی کنترل ربات ارائه می‌شود. در نسخه‌ی درمانگاهی، کاربر زیر نظر پزشک یا کارشناس توانبخشی از دستگاه استفاده می‌کند. در نسخۀ شخصی، ربات به همراه عصا، باتری‌های قابل شارژ و رایانه‌ی کنترل کننده‌ی داخلی ارائه می‌شود و کاربر می‌تواند از آن در منزل و بیرون از خانه آزادانه استفاده کند. نسخه درمانگاهی این محصول مجوزهای لازم را از مراجع مربوطه کسب کرده است.


اسکلت بیرونی مخصوص کودکان مبتلا به آتروفی عضلانی نخاعی (SMA)

آتروفی عضلانی نخاعی، یکی از جدی‌ترین بیماری‌های عصبی عضلانی دژنراتیو در کودکان است که با وجود نادر بودن، باعث نرخ بالای مرگ و میر در نوزادان و کودکان مبتلاء به آن می‌شود. منشاء این بیماری ژنتیکی است و باعث ضعف عضلانی عمومی پیشرونده می‌شود. بیماری DMD ناشی از جهش‌ ژن‌های کدکننده پروتئین دیستروفی است. این نوع پروتئین برای حرکت صحیح عضلات ضروری است. جهش این ژن باعث می‌شود قدرت عضلانی کاهش یابد. بنابراین از دست دادن قدرت حرکت، تغذیه و تنفس، کودک مبتلا را باعث ناتوانی در تحرک می‌کند.

نوع اول این بیماری که شدیدترین نوع آن است، در چند ماه اول زندگی نوزاد تشخیص داده می‌شود و به ندرت این نوزادان تا ۱۸ ماهگی زنده می‌مانند. نوع دوم که در ماه‌های هفتم تا هجدهم زندگی نوزاد تشخیص داده می‌شود. کودکانی که دارای علائم این نوع هستند هرگز قادر به راه رفتن نیستند که در نتیجه این عدم تحرک به کاهش جدی سلامت آنها منجر می‌شود. با این حال برخی از افراد مبتلاء به این نوع به بزرگسالی رسیده‌اند. نوع سوم زمانی که کودک به ۱۸ ماهگی رسید تشخیص داده می‌شود. هر چند علائم آن تا پیش از نوجوانی که توانایی راه رفتن از بین می‌رود آشکار نمی‌شوند. در نوع آخر امید به زندگی عادی است ولی کیفیت زندگی کاهش می‌یابد. نشانه‌های بیماری‌های عصبی عضلانی مانند آتروفی عضلانی نخاعی در طول زمان تغییر می‌کنند. بنابراین یک اسکلت بیرونی نیاز است که بتواند به طور مستقل با این تغییرها منطبق شود.

اسکلت بیرونی مخصوص کودکان به آن‌ها کمک می‌کند تا راه بروند و از اسکلروزیس ناشی از عدم تحرک جلوگیری می‌کند. همچنین، این دستگاه در بیمارستان‌ها برای فیزیوتراپی نیز استفاده خواهد شد تا از اثرهای ثانویه مرتبط با از دست دادن تحرک در این بیماری جلوگیری کند. این فناوری هنوز در مراحل پیش‌بالینی است. اسکلت بیرونی از میله‌های طولانی پشتیبانی یا ارتزهایی تشکیل شده است که برای قرارگیری مناسب در اطراف پاها و بدن کودک تنظیم می‌شوند. در مفاصل نیز، مجموعه‌ای از موتورها با تقلید از ماهیچه‌های انسان، قدرت لازم برای ایستادن و راه‌ رفتن کودک را فراهم می‌کند. در نهایت، مجموعه‌ای از حسگرها، یک کنترل‌کننده‌ی حرکت‌ و یک باتری با طول عمر پنج ساعت مابقی اجزاء این سامانه را تشکیل می‌دهند. این اسکلت بیرونی شامل مفاصل هوشمندی است که هر زمان لازم باشد به صورت خودکار سفتی بریس را تغییر داده و با نشانه‌های هر کودک منطبق می‌شود. این اسکلت بیرونی برای کودکان در بازۀ سنی ۳ تا ۱۴ سال طراحی شده است.

درمان آسیب نخاعی


رابط مغز و رایانه

از رابط‌های مغز و رایانه برای کنترل اسکلت‌های بیرونی بالاتنه و پایین‌تنه استفاده می‌شود. رابط مغز و رایانه انواع خاصی از فعالیت‌های عصبی را سنجیده و به یک پردازشگر می‌فرستد. این پردازشگر سیگنال‌هایی را برای حرکت اندام خود بیمار یا بکارگیری اسکلت‌ بیرونی یا کنترل بازوها و پاهای مصنوعی برقی فراهم می‌کند.

در این روش، فرایند دریافت سیگنال‌های مغزی با کمک کلاه الکتروانسفالوگرام (EEG) اجرا می‌شود. این کلاه شامل الکترودهایی است که فعالیت‌های الکتریکی مغز را آشکار می‌کند. در این فرآیند بیمار یک کلاه که الکترودهایی به آن متصل است می‌پوشد و الکترودها پیام‌های مغز را دریافت و به یک رایانه ارسال می‌کنند و رایانه به اسکلت بیرونی می‌گوید که چگونه حرکت کند.

در برخی از روش‌ها از ترکیبی از واقعیت مجازی و واکر رباتیک و رابط مغز و رایانه استفاده می‌شود. در این حالت فرد آسیب نخاعی با کمک واقعیت مجازی توانایی تصور بازیابی کنترل کامل اندام خود را پیدا می‌کند. سپس از یک دستگاه واکر که به‌طور معمول در درمان‌های فیزیولوژی کاربرد دارد استفاده می‌کند تا از این طریق راه رفتن و تصور واقعیت مجازی با هم ادغام شوند. در مرحله آخر، فرد آسیب نخاعی از طریق رایانه به یک اسکلت بیرونی متصل می‌شود. نتیجه این فرآیند، توانایی کنترل اسکلت بیرونی با ذهن توسط افراد آسیب نخاعی است. در این فرایند، نیمی از افراد آسیب نخاعی که دارای فلج کامل بودند بخشی از توانایی‌های حرکتی خود را دوباره به‌دست‌آوردند. حتی کسانی که بیشتر از یک دهه دچار آسیب نخاعی بودند برخی توانایی حرکتی و حسی را بازیافتند.

درمان آسیب نخاعی

نوعی از اسکلت بیرونی بازو افزون بر کنترل با ذهن، با حرکت‌های چشم نیز قابل هدایت است. این نوع اسکلت بیرونی برای افراد با آسیب نخاعی مهره‌ی گردن آزمایش شده است. آن‌ها نه تنها می‌توانند از قاشق استفاده کنند و خودشان فنجان نوشیدنی را بردارند بلکه می‌توانند چیپس سیب‌زمینی را بردارند و بدون مشکل در دهان قرار دهند. در این اسکلت بیرونی، تنها یک کلاه EEG که سیگنال‌های مغزی را می‌خواند به رایانه متصل می‌شود و سیگنال‌های مغزی را ترجمه می‌کند.


ایمپلنت های مغزی و عصبی

در یک روش در دستگاه کاشتنی از یک الکترود استفاده می‌شود که درون یک رگ خونی در مغز بیمار کاشته می‌شود. هر الکترود سیگنال‌های الکتریکی تولید شده توسط ده هزار نورون منفرد را دریافت می‌کند و این سیگنال‌ها را از طریق سیم‌هایی که از مغز خارج شده و از گردن عبور می‌کند به سامانۀ فرستندۀ بی‌سیم کاشته شده انتقال می‌دهد.

در روشی دیگر یک ایمپلنت که شامل الکترود است روی قشر نخاع قرار می‌گیرد تا عملکردی همچون ستون فقرات داشته باشد. از آن می‌توان برای نظارت بر تحریک‌های الکتریکی بهره برد و دانشمندان قادر خواهند بود قصد حرکتی انسان را تفسیر کنند و از آن برای ارتباط با دستگاه رابط انسان و ماشین بهره ببرند. این ایمپلنت به طور مستقیم روی رشته نخاعی قرار می‌گیرد و موجب تحریک رشته نخاعی می‌شود.

ایمپلنت‌ها هنوز در حال ارزیابی توسط سازمان غذا و دارو آمریکا است تا به عنوان دستگاه‌های پزشکی جدید تصویب شود. البته به پژوهشگران اجازه داده شده تا از آن برای پژوهش‌های بالینی تحت معافیت FDA استفاده کنند.

درمان آسیب نخاعی

ایمپلنت stentrode با قرار گیری داخل رگ‌های مغز و ثابت شدن در جای خود، سیگنال‌های عصبی را از مغز دریافت می‌کند. ایمپلنت با قرار گرفتن در محل مناسب اطلاعات حرکتی را ثبت می‌کند. پس از آن با پردازش این اطلاعات و انتقال آن‌ها به یک اسکلت بیرونی، فرد می‌تواند بدون کمک سایرین و با قدرت تفکر خود حرکت کند. این وسیله از تعدادی الکترود تشکیل شده است. پژوهشگران با این الکترودها ثبت علائم کارکرد عادی نخاع را در گوسفندان ثبت کرده‌اند. در گامی دیگر این وسیله بر روی پنج داوطلب آزمایش خواهد شد.

پژوهشگران دانشگاه اورگان بر این باورند که در اغلب نمونه‌های فلج، مغز و ماهیچه‌ها و اعصاب هنوز سالم هستند و تنها ارتباط میان مغز با آن‌ها در طناب نخاعی قطع شده است. از آن‌جا که عصب‌ها در نخاع قابل ترمیم نیستند بهترین راه‌حل برای بازیابی حرکت، پیداکردن مسیری برای برقراری ارتباط میان مغز و اندام‌ها است.

در روش آرایه الکترودی USEA، پالس‌های الکتریکی کنترل‌شده با استفاده از آرایه الکترودی صدتایی با مساحت ۱۶ میلی‌مترمربع با دقت به ماهیچه‌های خم‌کننده (plantar-flexor) زانوی یک گربه‌ی بیهوش ارسال شد. آرایه ارتباط میان لایه‌های متفاوت اعصاب را برقرار می‌کند و در بخش عصب‌های ماهیچه زانوی گربه قرار داده می‌شود. این روش برای افرادی که قطع نخاع هستند و تمام روز در بستر خوابیده‌اند بسیار امیدبخش است. نسخه‌های نخستین این فناوری به فرد قطع نخاعی کمک می‌کند که از بستر بلند شود و با کمک یک واکر چند قدم راه برود. این روش تاثیر شگرفی در زندگی این‌گونه افراد خواهد گذاشت. نسخه‌های ابتدایی الکترود‌ها ۵ الی ۱۰ سال دیگر برای افراد قطع نخاع آماده می‌شود.


پروتئین ترمیم آسیب نخاعی

طناب نخاعی گورخرماهی می‌تواند به بهبود نخاع آسیب‌دیده انسان کمک کند. آسیب نخاعی گورخرماهی توسط خودش ترمیم می‌شود. دانشمندان با بررسی گورخرماهی یک پروتئین خاص که در فرآیند ترمیم آسیب نخاعی ضروری است را کشف کردند.

CTGF یک پروتئین بزرگ است و موجب درمان آسیب‌های نخاعی می‌شود. انسان و گورخرماهی ژن‌های کدکننده پروتئین مشترکی دارند. نخاع قطع شده گورخرماهی به طور دقیق به شکل پل بازسازی می‌شود. سلول‌های دو سر نخاع قطع شده تا ده برابر طول خود گسترش می‌یابند و فاصله آسیب را پر می‌کنند. سپس سلول‌های عصبی نیز از پل ایجاد شده عبور و اتصال را برقرار می‌کنند. CTGF احتمالاً به تنهایی برای بازسازی نخاع انسان کافی نیست.


تصحیح جهش ژن بیماری دیستروفی عضلانی دوشن

پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه تگزاس جهش‌ ژن‌ مربوط به بیماری دیستروفی عضلانی دوشن (DMD) را در سلول‌های انسانی و مدل‌های حیوانی تجربی تصحیح کردند. آن‎ها با استفاده از روش جدید ویرایش ژنوم به نام CRISPR-Cpf1 به این موفقیت دست یافتند. یافته‌های جدید امید تازه‌ای برای از بین‌بردن دائمی جهش‌های ژنتیکی و رهایی از ناهنجاری‌های مربوط به بیماری DMD به وجود آورده است. به کمک ویرایش ژنوم از طریق Cas9 و Cpf1 نه تنها جهش ژن دیتسروفی عضلانی دوشن اصلاح می‌شود بلکه انقباض و قدرت عضلانی بهبود می‌یابد.


ترمیم بافت آسیب نخاعی با کمک ژن درمانی

در پژوهشی جدید، که در مجله‌ی Brain به چاپ رسیده است، پژوهشگران کالج King‌ لندن موفق به ترمیم بافت آسیب دیده‌ی نخاع در موش‌ها به کمک ژن درمانی شدند. در آزمایش تجربی روی موش‌ها پس از تزریق doxycycline ژن‌درمانی قطع و یا آغاز می‌شود. دو هفته پس از ژن‌درمانی پیشرفت‌هایی در بالارفتن از پله دیده شد. پس از هشت هفته از درمان، حرکت‌های پیچیده‌ی دست توسط موش‌ها انجام می‌شد. دو ماه پس از انجام ژن‌درمانی موش‌ها می‌توانستند تکه‌های قند را در دست گیرند. همچنین فعالیت موثر سلول‌های عصبی نخاعی در موش‌ها تائید شد. به عبارتی نخاع آن‌ها ترمیم شده بود.

ژن‌درمانی موفق روشی است که امکان کنترل فرآورده در آن ممکن باشد. درمان اعصاب و آسیب نخاعی با استفاده از ژن درمانی نیز از این قاعده پیروی می‌کند. بنابراین یافتن روشی که تولید بی‌رویه‌ی آنزیم مورد نظر را محدود کند و در واقع ژن درمانی را متوقف سازد لازم است. یافته‌های جدید پژوهشگران کالج King لندن امکان خاموش و روشن کردن بیان ژن را با تزریق یک آنتی‌بیوتیک معمولی ممکن می‌سازد. به عبارتی تنها یک تزریق می‌تواند ژن‌درمانی برای درمان آسیب نخاعی را آغاز کند. پس از آن در هنگام لزوم با تزریق آنتی‌بیوتیک ژن مورد نظر سرکوب شده و درمان متوقف می‌شود.

یکی از چالش‌های پژوهشگران در ادامه‌ی طرح خاموش کردن کامل ژن‌درمانی است. در حال حاضر تزریق آنتی‌بیوتیک به طور صددرصد بیان ژن مصنوعی را متوقف نمی‌کند. پیش از آزمایش انسانی ژن درمانی باید این مشکل رفع گردد.


کاهش عوارض جانبی آسیب نخاعی با ایمپلنت‌های الکتریکی

با قرار دادن الکترودهایی در بالای ستون فقرات و ارسال جریان الکتریکی از طریق نخاع می‌توان سلول‌های عصبی نخاع را تحریک کرد. این تحریک موجب بهبود عملکرد روده و مثانه و علائم نامشهود آسیب‌های نخاعی می‌شود.

عدم توانایی حرکت پاها و ومسائل مربوط به تحرک از عواقب قابل ملاحظه و مشهود آسیب نخاعی است. اما این بیماران از عوارض جانبی دیگری نیز رنج می‌برند از جمله سرگیجه، نوسان فشار خون و اختلال در عملکرد مثانه و روده. مشاهده شده است که با تحریک الکتریکی می‌توان این عوارض جانبی نامشهود را بهبود بخشید.


توانبخشی به کمک تحریک الکتریکی عضلات NMES

امروزه ما از دستگاه‌های تحریک الکتریکی عضلات (NMES) تنها برای تسکین درد استفاده نمی‌کنیم بلکه برای توانبخشی نیز از آن بهره می‌بریم. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این فناوری ممکن است به کاهش از دست دادن توده عضلانی و افزایش قدرت عضلات پا هنگامی که ورزش امکان‌پذیر نیست، کمک کند. مزیت عمده این دستگاه‌ها این است که کاربران می‌توانند در خانه و بدون نظارت یک متخصص ورزش استفاده شوند. دستگاه‌های دستی با ارائه شوک الکتریکی به ماهیچه‌ها موجب انقباض آنها می‌شوند. شوک ها معمولاً از طریق پدها و الکترودها ارائه می‌شود. این پدها به پوست متصل شده و توسط یک دستگاه قابل حمل کنترل می‌شوند. الکترودها معمولاً روی عضلات بزرگی همچون عضلات چهار سر ران در پاها قرار می‌گیرند. شدت تحریک می‌تواند توسط بیمار افزایش و یا کاهش یابد. همانطور که فرد به تدریج شدت تحریک را افزایش می‌دهد، انقباض ماهیچه‌ها را احساس و درک می‌کند.

ExosNews on Telegram

ما را در تلگرام دنبال کنید!

مجله فناوریهای توان افزا و پوشیدنی

عضویت در کانال تلگرام
بستن